Miło nam poinformować, że Łukasz Jankowiak, pracownik Katedry Ekologii i Antropologii Instytutu Biologii Uniwersytetu Szczecińskiego, jest współautorem publikacji wyróżnionej przez Deutsche Gesellschaft für Hygiene und Mikrobiologie (DGHM), czyli Niemieckie Towarzystwo Higieny i Mikrobiologii, jako „Paper of the Month”. Artykuł powstał we współpracy z międzynarodowym zespołem badawczym i został opublikowany w prestiżowym czasopiśmie „Nature Communications”.
Wyróżniona publikacja, zatytułowana „Acinetobacter baumannii’s lifestyle includes soil-dwelling colonization of decaying plant material and airborne spread”, dotyczy bakterii Acinetobacter baumannii – drobnoustroju znanego przede wszystkim jako groźny patogen szpitalny, słynący z dużej oporności na antybiotyki. Badania pokazują jednak, że historia tego mikroorganizmu nie zaczyna się w szpitalu. Wręcz przeciwnie – jego naturalne życie toczy się w środowisku znacznie bardziej złożonym: w glebie, rozkładającej się materii roślinnej oraz w przestrzeni, w której możliwe jest rozprzestrzenianie drogą powietrzną.
To właśnie czyni tę pracę tak interesującą. Zespół badawczy pokazał, że A. baumannii nie jest wyłącznie „bakterią szpitalną”, ale organizmem głęboko zakorzenionym w środowisku naturalnym. Punktem wyjścia były obserwacje związane z bocianami białymi, które pomogły prześledzić powiązania między zwierzętami, ich pokarmem i środowiskiem. W rezultacie udało się wskazać naturalne siedliska tej bakterii oraz lepiej zrozumieć, skąd bierze się jej wyjątkowa zdolność do przetrwania w trudnych warunkach.
Szczególnie ważne jest to, że badanie tłumaczy, dlaczego ten drobnoustrój tak skutecznie radzi sobie również w środowisku klinicznym. Cechy rozwinięte w naturze – tolerancja na wysychanie, odporność na stres środowiskowy, zdolność do szerzenia się oraz duża elastyczność genetyczna – okazują się jednocześnie cechami sprzyjającymi funkcjonowaniu w szpitalach.
Praca ma także imponujący wymiar genomowy. Analiza setek genomów wykazała ogromną różnorodność gatunku i pozwoliła uchwycić związki między izolatami pochodzącymi ze środowiska, od dzikich zwierząt i ze środowiska klinicznego. Badacze pokazali również ślady międzykontynentalnego rozprzestrzeniania się bakterii oraz zasugerowali, że jej historia ewolucyjna mogła być kształtowana przez działalność człowieka już od czasów neolitu, m.in. przez wylesianie, rozwój rolnictwa i hodowli.
To badanie jest znakomitym przykładem tego, jak ekologia, mikrobiologia, zoologia i genomika mogą wspólnie wyjaśniać zjawiska ważne nie tylko dla nauki, ale również dla zdrowia publicznego. Pokazuje też, że odpowiedzi na pytania o współczesne zagrożenia medyczne często znajdują się poza murami szpitala – w glebie, krajobrazie i relacjach między organizmami.
przeczytaj publikację: Acinetobacter baumannii’s lifestyle includes soil-dwelling colonization of decaying plant material and airborne spread
Serdecznie gratulujemy Łukaszowi Jankowiakowi oraz wszystkim współautorom tego znaczącego sukcesu naukowego.
